Ιππόλυτος

Ιππόλυτος

Από την ιστορία των παραστάσεων

Α. Εθνικό Θέατρο
Ο Δημήτρης Ροντήρης σκηνοθέτησε για πρώτη φορά τον Ιππόλυτο του Ευριπίδη τον Ιούλιο του 1937 στο Ηρώδειο.Τα σκηνικά ήταν του Κλεόβουλου Κλώνη, τα κοστούμια του Αντώνη Φωκά και η μουσική του Δημήτρη Μητρόπουλου. Σ΄αυτές τις πρώτες παραστάσεις τον Ιππόλυτο ερμήνευσε ο Αλέξης Μινωτής και τη Φαίδρα η Κατίνα Παξινού. Η παράσταση επαναλήφθηκε τα επόμενα χρόνια και ταξίδεψε στο φεστιβάλ του Wisbaden στη Γερμανία.
Το 1954 ο Ιππόλυτος παίχτηκε στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου. Ήταν μία γενική δοκιμή πριν την επίσημη έναρξη του Φεστιβάλ των Επιδαυρίων, το επόμενο καλοκαίρι. Τον Ιππόλυτο ερμήνευσε ο Αλέκος Αλεξανδράκης, τον Θησέα ο Θάνος Κωτσόπουλος και τη Φαίδρα η Έλσα Βεργή.
Το 1955 αποτελεί ορόσημο για τις παραστατικές τέχνες στην Ελλάδα καθώς ιδρύονται δύο κορυφαίοι πολιτιστικοί θεσμοί: το Φεστιβάλ Αθηνών και το Φεστιβάλ Επιδαύρου είναι ενεργά μέχρι σήμερα και έχουν αποκτήσει διεθνή ακτινοβολία. Ο Ιππόλυτος θα συμμετάσχει και στις δύο διοργανώσεις.

Β. Πειραϊκό Θέατρο
Ύστερα από 10 χρόνια ο Ιππόλυτος του Δημήτρη Ροντήρη θα επιστρέψει στο αργολικό θέατρο με τον ίδιο πρωταγωνιστή, σε μία παράσταση αφιερωμένη στην μνήμη του Δημήτρη Μητρόπουλου. Από εκεί θα ξεκινήσει μία σειρά περιοδειών εντός και εκτός Ελλάδας που θα κρατήσει μέχρι το 1968 και θα περιλαμβάνει πολλούς σημαντικούς σταθμούς.
Το 1966-1967 η παράσταση θα περιοδεύσει σε διάφορα αρχαία θέατρα της Ελλάδας και στην Κύπρο. Τον Ιππόλυτο θα ερμηνεύσει ο Κώστας Γαλανάκης και τη Φαίδρα η Μαρία Μοσχολιού.
Δύο χρόνια αργότερα ο Ιππόλυτος θα ξεκινήσει από την Ισπανία και την Πορτογαλία και μετά διασχίσει τον Ατλαντικό: θα γυρίσει όλη τη Λατινική Αμερική και θα ταξιδέψει ακόμα στις Ηνωμένες Πολιτείες και στον Καναδά (1968). Τον Ιππόλυτο ερμηνεύουν ο Κώστας Γαλανάκης και ο Χρήστος Φράγκος και την Φαίδρα η Έλσα Βεργή και η Κρινιώ Παππά.

Ο Ιππόλυτος ονομάζεται «στεφανηφόρος» απ’ το στεφάνι, που αφιερώνει στην Άρτεμη, τη θεά της παρθενικής αγνότητας, την οποία λατρεύει σαν την πιο μεγάλη από τις θεές. Επειδή όμως έδειξε ασέβεια προς την Αφροδίτη, η θεά του κάλλους του ετοιμάζει μια τρομερή καταστροφή. Εμπνέει έρωτα γι’ αυτόν στη μητριά του τη Φαίδρα², που κάνει ότι μπορεί για να κρύψει το φοβερό της πάθος. Η Τροφός της όμως αποκαλύπτει το μυστικό στον Ιππόλυτο, ο οποίος στο άκουσμά του καταλαμβάνεται από φρίκη και αγανάκτηση.

Η Φαίδρα ατιμασμένη δε μπορεί πια να ζήσει και αυτοκτονεί. Αφήνει όμως ένα γράμμα για τον Θησέα, στο οποίο συκοφαντεί τον προγονό της ότι τάχα θέλησε να ατιμάσει τη συζυγική τιμή του πατέρα του. Ο Θησέας έξω φρενών καταριέται και εξορίζει τον Ιππόλυτο ο οποίος ορκίζεται στο Δία ότι είναι αθώος. Ο νέος φεύγει από την Τροιζήνα και λίγο αργότερα εμφανίζεται ο αγγελιαφόρος και φέρνει την είδηση του τραγικού του θανάτου. Ο Θησέας μαθαίνει την αλήθεια από την Άρτεμη και θρηνεί απελπισμένα.

¹ Μπορείς να διαβάσεις τον Ιππόλυτο εδώ

² Μπορείς να διαβάσεις για τον μύθο της Φαίδρας εδώ

Βίντεο
Ταινία επικαίρων με θέμα την παράσταση της τραγωδίας Ιππόλυτος του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Ροντήρη, από το Εθνικό Θέατρο στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου το 1954.
Την ταινία μπορείτε να δείτε στη σελίδα του Ιστορικού Αρχείου της ΕΡΤ.